zondag 14 mei 2017

Keyhole-garden: mijn mini moestuintje na een jaar.


Ruim een jaar na aanleg wil ik hier mijn sleutelgattuintje weer laten zien.
Over de aanleg en de principes van dit bijzondere permacultuurtuintje lees je hier. De ontwikkeling daarna zie je hier (juni) en hier (september).

In het vorige najaar had ik mijn eigen compost over het tuintje uitgespreid en in februari bracht ik een mulchlaag aan van houtsnippers. Dit is nodig, alleen al om uitdroging te voorkomen, omdat de plek op het zuiden in de volle zon ligt. Op deze manier droogt de grond zelden uit. Na het zeer droge voorjaar krijgt het geheel wel eens een paar gieters water, maar eerst voel ik met mijn vinger of de zeer rulle, mooie zwarte grond te droog is.
Het is gebleken een zeer onderhoudsarm tuintje te zijn, dat er ook nog eens aardig uitziet.
Wat je nu ziet, stond er al voor de winter. Slechts de twee kruipende arctische braambesplantjes, de slechts 10 tot 20 cm hoge Rubus arctica, zijn bijgeplant. 
(foto hieronder dateert van april)


Deze dwergbraampjes hebben royaal gebloeid en ik zal bijhouden hoe de vruchtjes zich gaan ontwikkelen.


Ik was erg benieuwd of de Crambe maritima, een vaste koolplant, die langs de zeekant leeft tussen de basaltblokken, weer tevoorschijn zou komen. Hij kan op zonnige plekken in een tuin groeien, heeft de ruimte nodig, wortelt zeer diep en kan prachtig bloeien. De plant is zout en droogte-tolerant en het jonge blad is eetbaar. Maar bij zo’n bijzondere plant ga ik natuurlijk niet het mooie jonge blad al opeten. Ik heb hem daarentegen verwend door een keer wat zout water rond de plant te sprenkelen en hem wat zeewierkalk te geven. Op de foto hieronder is hij net de grond uit: een maandje geleden:


In het tuintje zie je nog een aantal overgebleven snijbietplanten: die zijn ook al zo mooi met de rode stengels. Haast te mooi om op te eten.


Links achter het tuintje staat een flinke salieplant, links van het midden een pol citroenmelisse, die ik wellicht toch in een pot ga zetten, want deze kan flink uitstoelen. Rechts naast het “compostvat” heb ik twee zaailingen van de Oost-indische kers ontdekt. Daarachter staat een rijtje bieslook, dat weer mooi is opgekomen.

Rechts voor staan drie groenlofplanten, die ik in de zomer van het vorige jaar had gezaaid. Het is de Grumolo Verde, die zonder bescherming zeer goed door de winter is gekomen. 


Deze licht bittere groente heb ik gisteren geoogst, zachtjes gesmoord met “spekjes” van de Vegetarische Slager en lekker opgegeten. 


Ik blijf deze Grumolo Verde op mijn groentenlijstje houden.
Eén plant heb ik laten staan, die mag doorschieten omdat hij heel mooi schijnt te gaan bloeien.

En helemaal achteraan komen mijn gewijde topimamboerknollen op. Gewijd? Zo mag je het noemen: een vriend van ons heeft deze vorige herfst gekregen van een tuinbeherende monnik van de Abdij van Egmond en ik mocht ze hier in de grond stoppen.



Je ziet er zonder twijfel aan dat ze gewijd zijn ;-) - kruisvorm en de drie eenheid - en ze komen dan ook veel krachtiger op dan de armetierige knolletjes, die ik daar zelf eerder had.


woensdag 3 mei 2017

Hondstand bloeit zo mooi.


Een niet zo bekend bolgewas is de hondstand (Erythronium). Deze soort gedijt in schaduw tot halfschaduw en er zijn meer variëteiten.
De bollen plant je in het najaar, ze lijken wat op de tanden van een hond, vandaar de naam. Je laat de bollen vast in de grond zitten.
In onze tuin heb ik jaren geleden twee soorten aangeplant: de Erythronium “Pagoda” en de Erythronium dens-canis. De laatste is geleidelijk verdwenen maar de “Pagoda” lijkt zich elk jaar verder uit te breiden. 


Het schijnt de sterkste soort te zijn. Ik heb intussen een groepje van deze plant.
Het is een prachtige plant met aparte, lichtgele bloemen, waarvan de sierlijke gebogen knoppen zich geleidelijk oprichten.



De bloemen lijken haast op danseresjes. Ik vind ze bijzonder mooi.


De bloei begon dit jaar al begin april en vandaag, haast een maand later, is het nog een feest om naar te kijken. Dit komt vermoedelijk door het koele voorjaar.




dinsdag 18 april 2017

Planten in en rond onze vijver.


Het is een groot genoegen als in het voorjaar het plantenleven in en rond de vijver weer tot leven komt. Onze vijver wordt behoorlijk aan zichzelf overgelaten; je zou kunnen zeggen dat hij langzaam aan het verlanden is, zodat de moerasvegetatie zal gaan overheersen. Ik maak daar geen probleem van, ook dit is een interessant proces om te volgen.
Op dit moment zijn het vooral de dotterbloemen die domineren. Wat zijn het toch een vrolijke, gele bloemen!


Linksonder op de foto hierboven komt de watermunt royaal op, en rechtsboven het blad van de gele lis en de moearasspirea.

In het water zie je de uitlopers van het waterdrieblad. Deze plant voelt zich in deze vijver erg thuis en vormt decoratieve stengels:


Aan de rand van de vijver enkele kievitsbloemen, ik wilde wel dat ik er meer van had.


Aan speenkruid heb ik niet tekort. Hele velden vol vrolijke gele bloemetjes.
Ik bestrijd ze niet, ze verdwijnen na een paar weken vanzelf. De ondergrondse knolletjes, de knoedeltjes, “speentjes”, blijven in de grond zitten tot het volgende jaar en hinderen de andere vaste planten niet.



De meeste van de bovenstaande foto’s zijn gemaakt vanuit het terrasje bij de vijver, vanwaar ik geregeld rustig de vijver zit te bestuderen:


woensdag 5 april 2017

Drie vroegbloeiende wolfsmelksoorten.


Tot de zeer vroege bloeiers behoren ook een aantal Euphorbia’s ofwel wolfsmelksoorten.
Ze heten zo, omdat het melkwitte sap, dat ze bij beschadiging afscheiden, irriterend is voor de huid. Zoveel mogelijk afblijven dus, anders handschoenen aandoen en oppassen voor de ogen.
Ik heb drie soorten in de tuin. De grootste en meest imposante is de Euphorbia characias subsp. wulfenii, geschikt voor drogere, zonnige plaatsen. Ik heb hem aan de voorkant van het huis op het zuiden gezet. Hij is schitterend met het blauwgrijze blad en de gele bloemen, die nu volop staan te pronken.


De plant komt goed door de winter, ik heb geen vorstschade gezien. Hij is wintergroen en ik vind hem ook in herfst en winter prachtig.


Iets meer naar het pad toe heb ik een lagere soort neergezet, met even mooi, compacte, blauwgroen blad, de eveneens zonminnende kruipende wolfsmelk, Euphorbia myrsinites. Ook deze bloeit op dit moment erg mooi.


Met wat keien, gecombineerd met siergrassen kun je met deze twee planten op een beperkt stukje grond een heel aardige, subtropisch aandoende combinatie maken.
Aan de westkant van het huis heb ik op een iets minder zonnig plekje al jaren lang de cipreswolfsmelk, de Euphorbia cyparissias “fens ruby”. Deze komt schitterend met donkerrode minicipresachtige stengels uit de grond en gaat straks ook royaal, maar fijntjes geel bloeien.


Nette tuinierders hebben een hekel aan deze plant omdat de wortels zich ondergronds met uitlopers verspreiden, waardoor je op allerlei plaatsen nieuwe planten ziet komen.


Ik trek me er niet zoveel van aan. Soms wied ik wel eens wat weg, maar het spul is zo charmant, dat ik het meestal tolereer. 
De eerste twee genoemde soorten zijn overigens veel bescheidener met uitbreiden.

Er zijn nog meer soorten, die door de gespecialiseerde kwekers worden aangeboden. Voor de liefhebber is daar altijd een geschikte soort te vinden.

donderdag 23 maart 2017

Eindelijk weer groen.


Na flink wat regen is er eindelijk weer volop groen ontsproten aan de grond.
De bruine, dode resten van het vorig seizoen raken uit het zicht.
Op de eerste foto is het mooie blad van de hondstand met kracht uit de grond gekomen tussen de uitgebloeide sneeuwklokjes.

Ik word altijd weer blij en optimistisch wanneer ik de bodem in snel tempo bedekt zie raken met fris en jong groen. De bloei van de krokussen en de sneeuwklokjes is inmiddels vrijwel teneinde, de narcissen bloeien en er zijn wat van die tere scilla’s, maar de rest moet nog komen.
We zitten hier wel in het noorden van Nederland, en de tuin ligt meest in halfschaduw. En naar mijn gevoel is het voorjaar wat laat.

Overal komen de tuingeraniums weer op, hieronder het blad van de Geranium macrorrhizum, die het ook goed doet in droge schaduw.



En hieronder het prachtige blad van een aronskelk, de Arum italicum:


Iets naar beneden op het eerste "terras" komt het groen van veel bolletjes weer omhoog, veelbelovend:


En heel schuchter durft een prachtig diepblauw Scilla'tje het kopje tussen de klimop door te steken:


Eindelijk wordt het echt voorjaar. De zon is er al, nu willen we dat die stevige, koude noordoostenwind het veld ruimt.

maandag 6 maart 2017

Bessenbosje (1).


Het nieuw in te richten stukje tuin, dat na het recente snoeiwerk is ontstaan ( ik schreef er de vorige keer over) wordt een bessenbosje.
“Aantrekkelijk voor de insecten, goed voor de vogels en lekker voor ons” leverde de volgende keuze op:

Een appelbes ( Aronia prunifolia “nero”)
Twee exemplaren honingbes: Lonicera caerulea “atut” en Lonicera caerulea “Duet”
Drie exemplaren zwarte bes ( de lekkerste om van de struik te snoepen volgens de kweker): Ribes nigrum “Ben Lomond”, Ribes nigrum “Ben Sarek” en Ribes nigrum “Silvergieters Zwarte”.


In de kleine potjes zit nog een heel bijzonder minibraampje, de poolbraam: Rubus arcticus, die niet hoger wordt dan 5 tot 10 cm. Een héél spannend soortje! Deze geef ik een ander plekje, waar hij niet zo snel overgroeid kan raken.

De goede waarnemer ziet nog een plant staan: de Lonicera fragrantissima, een zeer vroege bloeier met een heerlijke geur. Deze plant is mijn toegift, die ik op een plekje ga planten, waar ik geregeld langsloop.

Wanneer je een goed resultaat wilt wilt krijgen, is het aan te raden om je planten niet zo maar in een tuincentrum te kopen. Het valt me steeds weer op dat ik bij de gespecialiseerde kweker én goedkoper uit ben én veel betere planten krijg in grotere potten, dús met grotere wortelkluiten. Dit geeft de planten een grote voorsprong.

Wij hebben het voorrecht niet zo ver van Kwekerij Arborealis vandaan te wonen. Deze is o.a. gespecialiseerd in het voedselbos. Bessenplanten te kust en te keur dus én goed advies.
Bovengenoemde planten hebben we daar aangeschaft en dit weekend geplant.


De appelbes wordt het grootst, die staat in het midden - op de foto rechtsmidden. Rechtsvoor op de foto de twee honingbessen en links opzij de drie zwarte bessen.
Op deze plek, halfschaduw met wat zurige grond, en flink in de mulch, zou het groepje het goed moeten gaan doen.

Ik ben erg benieuwd hoe het bosje zich gaat ontwikkelen. Misschien al een enkel besje deze zomer?
En over vijf jaar wat leukere oogsten?

We zullen het zien, en een aantal malen per jaar zal ik de ontwikkeling van dit bosje hier tonen.

zaterdag 25 februari 2017

Snoeien doet groeien maar snijden doet lijden.


Zo eens per twee tot drie jaar schakelen we de jongens van onze hovenier in om het grotere snoeiwerk in onze tuin te laten doen.
Deze grote klussen zijn, gezien onze leeftijd, niet meer op te brengen. Het is ontzettend fijn om mensen in je tuin toe te laten, die de tuin kennen en die aan een half woord genoeg hebben om te snappen wat je bedoelt. Een natuurlijke tuin vraagt toch een andere houding en aanpak dan een strakke, keurig gestofzuigde plek.
Maar tóch ben ik elke keer weer te voren, tijdens en na deze werkzaamheden enigszins van slag.
Vooral na de stevige ingreep, die moest plaatsvinden in één stukje tuin.
Er stonden daar een vrijwel dode conifeer, een uit de krachten gegroeide kardinaalshoed en verscheidene dode stammetjes. Zie hieronder de oude situatie:


De zeer hoge en snelgroeiende Prunus laurocerasus “Rotundifolia” laten we wel om de paar jaar terugsnoeien, omdat de struik anders aan de onderkanten doorzichtig gaat worden terwijl de hoogtegroei vrijwel ontembaar is. Deze boomachtige struik zet ons volledig vrij van het buurhuis, dat nu tijdelijk weer zichtbaar is. Zie hieronder na de snoei:


Het is nu een aantal weken een droevig gezicht, maar in juli zal de plant al weer een meter groei vertonen op alle uitlopers.

Interessanter voor mij is, dat ik nu een stukje tuin erbij heb gekregen van ongeveer 2 bij 3 meter.


En daar kan ik wat nieuws mee beginnen. Ik ben nog aan het broeden over het wát en hóe.
Het zal een soort struikachtig geheel moeten worden, dat niet hoger wordt dan een meter of twee. De grond is kalkarm, veenachtig, eerder wat droger dan wat natter en de plek ligt in halfschaduw.
Het is leuk om ook wat eetbaars neer te zetten. Bij voorbeeld een paar Ribes nigrum soorten. Volgens de ervaring van medeblogger Le fabuleux jardin doet deze bessoort het zelfs goed in de schaduw.
Een mooie, niet té langzaam groeiende struik ( maximumhoogte ca. 2,5 m) die wat te bieden heeft qua kleur, interessant is voor vogels en insecten zal welkom zijn. Ik houd me aanbevolen voor tips.

De aandacht wil ik nog vestigen op de oude, liaanachtige, kronkelende “stammen” van de Clematis vitalba, waaraan ik al eerder blogberichten heb gewijd. 


De jongens van de hovenier hadden nog nooit zoiets gezien en ze hebben de stammen zo hoog mogelijk gespaard en mooi langs de gesnoeide Prunus geleid. Ik vind het spectaculair en zoom er nog even op in.


Het is nu volledige duidelijk dat de Clematis vitalba wordt gezien als een van de weinige inheemse lianen, een echte jungleplant.